SIBO- diagnostyka, objawy oraz leczenie.

Posted byAnna PyrekPosted insibo

Pojęcie SIBO zyskało ostatnimi czasy bardzo na popularności. Jest to związane z coraz częstszą rozpoznawalnością tego zaburzenia. Sporo pacjentów zgłaszających dolegliwości jelitowe jest kierowane na test w kierunku SIBO a przy pozytywnym wyniku poddawani są nierzadko wielokrotnym antybiotykoterapiom.

Czym właściwie jest SIBO i jakie mogą być jego przyczyny ? Jakie może dawać objawy oraz jak wygląda leczenie ? W dzisiejszym wpisie postaram się przybliżyć Ci ten temat i rozwiać wątpliwości.

Czym właściwie jest SIBO ?

SIBO to nadmierny rozrost bakterii w jelicie cienkim. U zdrowych osób jelito cienkie, szczególnie początkowy odcinek jest bardzo słabo zasiedlony przez bakterie. Szacuje się, że ilość ta nie przekracza 1×103 CFU/ml. Z kolei u osób mających SIBO, ilość ta może przekroczyć nawet 1×105 CFU/ml ! Co ważne, zmienia się również skład bakterii, niestety na niekorzyść. U pacjentów z tym zaburzeniem, dużą część mikrobioty stanowią bakterie pochodzące z okrężnicy np. E. Coli, Klebsiella, Proteus Mirabilis, Enterococcus sp., Clostridioides sp. . Dodatkowo, u niektórych pacjentów z SIBO, jelito cienkie może być zasiedlone bakteriami pochodzącymi z … płytki nazębnej. Mogą to być m.in. Prevotella sp. czy Streptococcus viridans, które połykamy wraz ze śliną.

Bakterie w jelitach odżywiają się węglowodanami na drodze fermentacji, czego produktem ubocznym są gazy takie jak wodór, metan czy siarkowodór. Proces ten jest jest fizjologiczny i normalny. Jednak zachodzi on przede wszystkim w jelicie grubym, ze względu na intensywne zasiedlenie mikroorganizmami. U pacjentów ze SIBO, fermentacja węglowodanów zachodzi już na poziomie jelita cienkiego, co skutkuje bardzo nieprzyjemnymi objawami.

Jakie to mogą być objawy ?

  • wzdęcia, gazy
  • biegunki lub zaparcia ( w zależności od rodzaju przerostu)
  • bóle brzucha
  • nudności
  • uczucie pełności
  • zmęczenie
  • problemy z pamięcią, koncentracją , tzw. mgła mózgowa
  • niedobory witamin A,D,E,K , witaminy B12 czy żelaza

U każdej osoby objawy te mogą się różnić i przykładowo nie występować wszystkie naraz .

Jakie są przyczyny SIBO ?

Przyczyny można podzielić na kilka kategorii.

  1. Zaburzenia mechanizmów obronnych organizmu.
  • zaburzenia w wytwarzaniu kwasu solnego , zółci czy też enzymów proteolitycznych
  • niedobór wydzielniczej IgA

2. Zaburzenia motoryki przewodu pokarmowego

  • neuropatie
  • zatrucia pokarmowe
  • niedoczynność tarczycy
  • choroba Parkinsona
  • leki : opioidy, leki antycholinergiczne, leki przeciwbiegunkowe
  • urazy w obrębie kręgosłupa, głowy
  • cukrzyca, zaburzenia glikemii

3. Inne :

  • infekcje pasożytnicze,
  • choroby zapalne jelit
  • zbyt częste antybiotykoterapie, zbyt długo brane leki IPP
  • zabiegi w obrębie jamy brzusznej np. cesarskie cięcie, wycięcie wyrostka
  • endometrioza
  • długotrwałe IBS
  • celiakia
  • przewlekły stres

Jak widzisz jest tego bardzo dużo, choć można by jeszcze wymieniać i wymieniać. Kluczowe jest zaopiekowanie się przyczyną SIBO aby skutecznie przeprowadzić leczenie.

Diagnostyka SIBO

  1. Obecnie standardem jest wykonywanie oddechowego testu wodorowo-metanowego. Jest to nieinwazyjny i prosty test, który po odpowiednim przygotowaniu pokaże nam czy nie cierpimy na przerost bakterii czy archeonów.

Polega na wypiciu roztworu wybranego cukru (laktulozy lub glukozy) a następnie wydmuchiwaniu powietrza w odstępach 15/20 minutowych do urządzenia analizującego. Test powinien trwać 3 godziny, po tym czasie dowiemy się czy występuje u nas SIBO lub IMO.

2. Druga metoda polega na pobraniu treści z jelita cienkiego a następnie wykonaniu posiewu tejże treści. Jednakże, ten sposób badania na obecność SIBO wykorzystuje się przede wszystkim w badaniach klinicznych.

Leczenie SIBO

Leczenie polega przede wszystkim na podawaniu antybiotyków.. Jednakże, spora część pacjentów doświadcza dość szybkich nawrotów. Dlaczego ? Między innymi dlatego, że nie została zaopiekowana przyczyna SIBO.

Aby skutecznie wyleczyć SIBO musimy na początku zająć się jego przyczyną , popracować nad nawykami pacjenta oraz często wprowadzić różne nowe zasady. Dopiero takie postępowanie przybliży nas do pozbycia się przerostu.

Stosowane antybiotyki

Najczęściej stosowanym preparatem jest ryfaksymina (Xifaxan), która jest bezpiecznym i dobrze przebadanym eubiotykiem. Działa głównie w obrębie jelita cienkiego oraz słabo wchłania się do krwiobiegu. Dodatkowo, nie powoduje oporności bakterii więc może być wielokrotnie stosowana.

Standardowe dawki podczas leczenia wynoszą 1200-1600 mg/ dobę. Leczenie wynosi zazwyczaj 10-14 dni.

W przypadku przerostu metanowego do Xifaxanu dołącza się zazwyczaj neomycynę bądź metronidazol.

Prokinetyki

Prokinetyki to substancje regulujące motorykę przewodu pokarmowego. W zależności od pory przyjęcia mogą wpłwać na pobudzenie kompleksu mioelektrycznego (MMC) lub przyspieszenie opróżniania żołądka. Niestety u osób z SIBO, MMC jest często uszkodzony lub osłabiony, co wiąże się z ryzykiem nawrotów.

Wykazano, że stosowanie prokinetyków po leczeniu antybiotykowym, zmniejszają ryzyko nawrotu bądź odsuwają go w czasie.

Probiotyki

Probiotyki w SIBO są tematem bardzo indywidualnym. Należy dobierać je ostrożnie z uwagą na objawy jakie prezentuje pacjent. Nie ma jednego probiotyku dla każdej osoby z przerostem wodoru czy metanu.

Ten sam szczep, może być tolerowany dobrze i pomóc u jednej osoby z SIBO a drugiej może zaszkodzić.

Nie oznacza, to jednak, że probiotyki nie są pomocne. Otóż, mogą one zmniejszać objawy SIBO bądź też nawet zapobiegać jego rozwojowi. Jednakże powinny być one dobrane z rozwagą i z naciskiem na indywidualność.

PODSUMOWUJĄC

SIBO czyli przerost bakterii w jelicie cienkim , jest coraz częściej rozpoznawanym zaburzeniem. Wiąże się z wieloma nieprzyjemnymi dolegliwościami a leczenie wcale nie jest tak łatwe. Kluczową kwestią jest odnalezienie przyczyny takiego stanu a dopiero jako ,,wisienka na torcie,, zastosowanie odpowiednich leków do zniszczenia przerostu.

Źródła:

1 .Skrzydło-Radomańska B., Cukrowska B., ,,How to Recognize and Treat Small Intestinal Bacterial Overgrowth?,,J Clin Med. 2022 Oct; 11(20): 6017

2. Pimentel M., ACG Clinical Guideline: Small Intestinal Bacterial Overgrowth ,The American Journal of Gastroenterology

3. ,,Defining Small Intestinal Bacterial Overgrowth by Culture and High Throughput Sequencing,,Clinical Gastroenterology and Hepatology 2023

4. Zhong Ch., ,,Probiotics for Preventing and Treating Small Intestinal Bacterial Overgrowth: A Meta-Analysis and Systematic Review of Current Evidence,, J Clin Gastroenterol 2017 Apr;51(4):300-311

5. Pimentl M. ,,Low-dose nocturnal tegaserod or erythromycin delays symptom recurrence after treatment of irritable bowel syndrome based on presumed bacterial overgrowth,, Gastroenterol Hepatol (N Y). 2009 Jun;5(6):435-42